“මෙතන witness විදිහට sign කරන්න.” යන වාක්‍යය බොහෝ විට ඉතා සාමාන්‍ය දෙයක් ලෙස පෙනේ. නමුත් එම අත්සන තිබෙන්නේ මුදල්, දේපළ, ණයක්, වාහනයක්, Power of Attorney එකක් හෝ වෙනත් වැදගත් නීතිමය ගනුදෙනුවක් සම්බන්ධ ලේඛනයක විය හැකිය.
එබැවින් මතක තබාගත යුතු මූලික නියමය මෙයයි: ඔබ ප්‍රධාන පාර්ශ්වයක් නොවන නිසා ඔබේ witness අත්සන කිසිදු වැදගත්කමක් නැති බව නොසිතන්න. ඔබේ අත්සනෙන් අදහස් වන දේ ලේඛනය, එහි වචන සහ අත්සන් කරන අවස්ථාවේ තත්ත්වය අනුව වෙනස් විය හැකිය.
1. මුලින්ම අසන්න: “මම ඇත්තටම මොන ලේඛනයකටද witness වෙන්නේ?”
අත්සන් කිරීමට පෙර ලේඛනය කියවන්න. අවම වශයෙන් ගනුදෙනුව සහ witness clause එක කියවන්න. සමහර අවස්ථාවල witness කෙනෙකුගේ භූමිකාව වන්නේ පුද්ගලයෙකු ලේඛනයට අත්සන් කළ බව හෝ execute කළ බව තහවුරු කිරීමයි. එය ලේඛනයේ ඇති සෑම ප්‍රකාශයක්ම witness විසින් පෞද්ගලිකව සත්‍ය බව සහතික කරන බව අනිවාර්යයෙන් අදහස් නොකරයි.
නමුත් එම වෙනස ලේඛනය නොකියවා තීරණය කළ නොහැකිය. විවිධ ලේඛන සඳහා විවිධ formal requirements තිබිය හැකිය.
2. කියවීමට ඉඩ නොදුන් ලේඛනයකට sign නොකරන්න
“ඔයාට කියවන්න ඕන නැහැ, witness විතරයි” යනුවෙන් කෙනෙකු කියන්නේ නම් නවතින්න.
Witness කෙනෙකු වීමට නීතිඥයෙකු වීම අවශ්‍ය නොවේ. නමුත් කුමන ලේඛනයක්ද, කවුද sign කරන්නේ, ඔබේ අත්සනෙන් කුමක් තහවුරු කරන්නේද යන්න තේරුම් ගැනීමට ඔබට අයිතියක් තිබේ.
3. අත්සන් කරන පුද්ගලයා කවුදැයි සැලකිලිමත් වන්න
අනන්‍යතාව වැදගත් වන අවස්ථාවක sign කරන පුද්ගලයා ගැන අවධානය යොමු කරන්න. ඔබට පුද්ගලයා හඳුනාගත නොහැකි නම් හෝ reasonable identification එකක් නොමැති නම්, “කෙනෙක් කිව්වා” කියන හේතුවෙන් witness ලෙස sign කිරීමෙන් වළකින්න.
දේපළ, විශාල මුදල්, Power of Attorney හෝ වෙනත් බරපතළ ප්‍රතිවිපාක ඇති ලේඛනවලදී මෙය විශේෂයෙන් වැදගත්ය.
4. හිස් හෝ සම්පූර්ණ නොකළ ලේඛනයකට කිසිවිටෙක sign නොකරන්න
මෙය මතක තබාගැනීමට පහසුම නීතියකි. හිස් පිටුවකට හෝ වැදගත් කොටස් පසුව පුරවන්න කියන ලේඛනයකට අත්සන් නොකරන්න.
අත්සන තිබෙන පසු ලේඛනය වෙනස් කළහොත් ඔබ මුලින් අදහස් කළේ කුමක්දැයි පැහැදිලි කිරීම අපහසු විය හැකිය.
5. ඔබේ අත්සනෙන් අදහස් කරන්නේ කුමක්දැයි අසන්න
වචන පැහැදිලි නැත්නම් ලේඛනය සකස් කරන පුද්ගලයාගෙන් “මගේ witness signature එකෙන් මම certify කරන්නේ මොකක්ද?” කියා අසන්න.
“මුකුත් නැහැ, formal එකක් විතරයි” වැනි පැහැදිලි නොවන පිළිතුරක් ලැබුණොත් ඉක්මනින් sign කිරීම වෙනුවට තව පැහැදිලි කිරීමක් ඉල්ලා සිටීම වඩා හොඳය.
6. Witness කෙනෙකු වීම guarantor කෙනෙකු වීම නොවේ
Witness, party, surety සහ guarantor යන භූමිකා එකිනෙකට වෙනස් විය හැකිය. ඔබ witness ලෙස sign කරනවා යැයි සිතා වෙනත් කොටසකින් guarantee එකක් හෝ වෙනත් undertaking එකක් භාර නොගන්න.
Signature block එක කියවන්න. ඔබ sign කරන්නේ witness ලෙසමදැයි බලන්න.
7. ඔබ පෞද්ගලිකව නොදන්නා කරුණක් certify නොකරන්න
ලේඛනයක කෙනෙකු property owner කෙනෙක් බව, යම් මුදලක් ණය බව හෝ යම් declaration එකක් කළ බව සඳහන් විය හැකිය. Witness ලෙස sign කිරීමෙන් ඒ සියලු underlying facts ඔබ ස්වාධීනව verify කළ බව අනිවාර්යයෙන් අදහස් නොකරයි.
නමුත් witness clause එකෙන් හෝ වෙනත් කොටසකින් ඔබට නිශ්චිත කරුණක් certify කරන්න කියන්නේ නම් එය වෙනස්ය. ඔබට සත්‍යව certify කළ නොහැකි දෙයක් නම් sign නොකරන්න.
8. දේපළ සහ Power of Attorney ලේඛනවලදී වැඩි සැලකිල්ලක්
දේපළ ලේඛන සහ Power of Attorney වැනි ලේඛන අත්සන් කළ පසු දිගුකාලීන ප්‍රතිවිපාක ඇති කළ හැකිය. Witness ලෙස ඉල්ලා සිටින විට ලේඛනයේ ස්වභාවය සහ ඔබේ භූමිකාව පැහැදිලි කරගන්න.
HICONT හි ශ්‍රී ලංකාවේ Power of Attorney සහ ඉඩම් මිලදී ගැනීමට පෙර due diligence මාර්ගෝපදේශ ද බලන්න.
9. ඔබ දැනටමත් sign කර ඇත්නම්?
කලබල නොවන්න. එම අත්සනට කිසිදු ප්‍රතිවිපාකයක් නැතැයිද වහාම තීරණය නොකරන්න. ඔබට නීත්‍යානුකූලව copy එකක් තබාගත හැකි නම් එය සුරැකීම, කවදා සහ කොහේදී sign කළාද සටහන් කිරීම සහ කවුද එහි සිටියේද ලියා තැබීම ප්‍රයෝජනවත් විය හැකිය.
පසුව ලේඛනය ඔබට පැවසූ දෙයට වඩා වෙනස් බව හෝ ඔබේ අත්සන වෙනත් ආරවුලකට භාවිතා කරන බව දැනගතහොත් ඉක්මනින් නීති උපදෙස් ලබාගන්න.
10. ඔබේම සටහනක් තබාගන්න
- අත්සන් කළ දිනය සහ ස්ථානය.
- ඔබ witness වූ පුද්ගලයාගේ නම.
- ලේඛනයේ නම හෝ ස්වභාවය.
- එම අවස්ථාවේ සිටි අනෙක් අය.
- ඔබ සැබවින්ම කළ identification ක්‍රියාවලිය.
- අත්සන් කරන විට ලේඛනය සම්පූර්ණව තිබුණේද යන්න.
අත්සන් කිරීමට පෙර HICONT ප්‍රශ්න 7
- මම witness වෙන්නේ කුමන ලේඛනයකටද?
- කවුද sign කරන්නේ?
- මට ලේඛනය කියවීමට ඉඩ දී තිබේද?
- ලේඛනය සම්පූර්ණද?
- මගේ අත්සනෙන් මම certify කරන්නේ මොනවාද?
- මම sign කරන්නේ witness ලෙසමද?
- පසුව කෙනෙක් අසුවහොත් මේ අත්සන පැහැදිලි කළ හැකිද?
“මම witness විතරයි” කියන එකෙන් හැම ප්‍රශ්නයක්ම අවසන් නොවේ
පසුව ආරවුලක් ඇති වුවහොත් witness කෙනෙකුගෙන් අත්සන් කළ අවස්ථාවේ සිදුවූ දේ ගැන ප්‍රශ්න කළ හැකිය. කවුද සිටියේද, කවුද sign කළේද, ලේඛනය කුමක්ද, අත්සන ඔබ ඉදිරියේ සිදුවූයේද වැනි කරුණු මතකයෙන් පැවසීමට සිදුවිය හැකිය.
එබැවින් මතක නැති දෙයක් ගැන අනුමානයක් කර “මට හොඳටම මතකයි” කියනවාට වඩා “මට මතක නැහැ” කියා නිවැරදිව පැවසීම වැදගත්ය.
පවුලේ අය සහ මිතුරන් ඉල්ලන විට විශේෂයෙන් සැලකිලිමත් වන්න
Relative කෙනෙකු හෝ friend කෙනෙකු උදව්වක් ලෙස witness වෙන්න කියා ඉල්ලීම සාමාන්‍ය දෙයකි. නමුත් පුද්ගලික විශ්වාසය ලේඛනය තේරුම් ගැනීම වෙනුවට භාවිතා නොකළ යුතුය.
ඔබට උදව් කළ හැකිය. නමුත් careless නොවී: කියවන්න, අසන්න, ඔබේ role එක තහවුරු කරගන්න, ඉන්පසු ඔබට සත්‍යව comfortable නම් පමණක් sign කරන්න.
අවසාන අදහස
Witness signature එක අලංකාර ink එකක් නොවේ. එය deliberate legal act එකක් ලෙස සැලකීම වඩා ආරක්ෂිතය.
වැදගත් ලේඛනයකට witness වෙන්න කියා ඉල්ලා සිටින විට ලේඛනය, අත්සන් කරන පුද්ගලයා, ඔබේ භූමිකාව සහ ඔබේ අත්සනෙන් අදහස් වන දේ තේරුම් ගන්න. සැකයක් තිබේ නම් අත්සන් කිරීමට පෙර ස්වාධීන නීති උපදෙස් ලබාගැනීම, පසුව ඇති විය හැකි ගැටලුවකට වඩා සාමාන්‍යයෙන් පහසුය.
නීතිමය සටහන: මෙය සාමාන්‍ය නීතිමය දැනුවත් කිරීමක් පමණි. ලේඛන සහ ගනුදෙනු අනුව formal requirements වෙනස් විය හැකිය, විශේෂයෙන් දේපළ, Power of Attorney, guarantees සහ වෙනත් වැදගත් instruments සම්බන්ධයෙන්.
නිල මූලාශ්‍ර: අධිකරණ අමාත්‍යාංශය – නීති අධ්‍යාපනය