ශ්රී ලංකාවේ දේපළක් තෑගි ඔප්පුවකින් (Deed of Gift) පවරන්නේ කෙසේද?
ශ්රී ලංකාවේ ඉඩමක් හෝ වෙනත් immovable property එකක් තෑගි වශයෙන් පවරන විට සාමාන්යයෙන් ශ්රී ලංකාවේ තෑගි ඔප්පුවක් (Deed of Gift) එකක් මගින් නොතාරිස් පැවරුමක්(notarial transfer) සිදු කරයි. වංචා වැලැක්වීමේ ආඥා පනතේ (Prevention of Frauds Ordinance) හි Section 2 අනුව,
එවැනි deed එක ලිඛිතව තිබිය යුතු අතර නොතාරිස්වරයෙකු(Notary Public) ඉදිරියේ, තෑගි දීමනාකරු සහ තෑගි ලැබුම්කරු යන දෙදෙනාම (executants) විසින් අත්සන් කර සාක්ෂිකරුවන් දෙදෙනෙකු ඉදිරියේ සහතික attestation කළ යුතුය. ඉහත සියලුම දෙනා එක්ව එකිනෙකා ඉදිරියේ සිටිමින් අත්සන් කළ යුතු අතර, 2022 සංශෝධනයෙන් වම් මහපටැගිලි සළකුණ thumb/finger/toe impression requirements ද වැදගත් කර ඇත.
**මූලාශ්ර:** [Prevention of Frauds Ordinance – Section 2](https://www.srilankalaw.lk/p/927-prevention-of-frauds-ordinance.html)
ශ්රී ලංකාවේ තෑගි ඔප්පුව (Deed of Gift) එකක් යනු තෑගි දීමනාකරුවකු(donor) කෙනෙකු තමන් සතු දේපළක් හෝ නීත්යානුකූල interest එකක් තෑගි ලැබුම්කරුවකුට(donee කෙනෙකුට ) නිදහස්(මූල්යමය නොවන) ප්රදානයක්(gratuitous transfer) කිරීම සඳහා භාවිතා කරන ලේඛනයකි. ශ්රී ලංකා Supreme Court තීන්දුවක donation එකේ essence එක සහ acceptance සම්බන්ධ කරුණු පැහැදිලි කර ඇත.
**මූලාශ්ර:** [Somawathie v. Wilmon and Others – LawNet](https://lawnet.gov.lk/wp-content/uploads/2016/11/008-SLLR-SLLR-2010-V-1-SOMAWATHIE-vs.-WILMON-AND-OTHERS.pdf)
Sale එකක සාමාන්යයෙන් consideration/price එකක් තිබේ. Gift එකේ මූලික ස්වභාවය gratuitous transfer එකකි. Document එකට නම දීම පමණින් transaction එකේ නීතිමය ස්වභාවය තීරණය නොවේ; transaction එකේ සැබෑ ස්වභාවය වැදගත්ය.
**මූලාශ්ර:** [Dona Podi Nona Ranaweera Menike v. Rohini Senanayake – LawNet](https://lawnet.gov.lk/wp-content/uploads/2016/11/004-SLLR-SLLR-1992-2-DONA-PODI-NONA-RANAWEERA-MENIKE-v.-ROHINI-SENANAYAKE.pdf)
සාමාන්යයෙන් නැත. Prevention of Frauds Ordinance Section 2 යටතේ land/immovable property transfer එකකට writing, signatures, notarial attestation සහ witnesses දෙදෙනෙකු සම්බන්ධ formalities පවතී.
**මූලාශ්ර:** [Prevention of Frauds Ordinance](https://www.srilankalaw.lk/p/927-prevention-of-frauds-ordinance.html)
Act No. 30 of 2022 මගින් Section 2 සංශෝධනය කර ඇත. Executantගේ left හෝ right thumb impression එක original, duplicate සහ protocol එකට නීතියේ සඳහන් ආකාරයට affix කිරීම අවශ්ය වේ. thumbs දෙකම නොමැති නම් වෙනත් finger හෝ toe impression ගැන provisions ඇත.
**මූලාශ්ර:** [Current Prevention of Frauds Ordinance](https://www.srilankalaw.lk/revised-statutes/volume-vi/927-prevention-of-frauds-ordinance.html)
Notaries Ordinance Section 31 යටතේ deed execution, paper/page requirements, stamp duty, witnesses, identity verification, reading/explanation සහ signatures සම්බන්ධ duties පවතී.
**මූලාශ්ර:** [Notaries Ordinance – Section 31](https://www.srilankalaw.lk/n/823-notaries-ordinance.html)
Notaries Ordinance Section 31(8) අනුව අවම වශයෙන් witnesses දෙදෙනෙකු signatures subscribe කළ යුතුය. Section 31(12) අනුව executant සහ witnesses notaryගේ presence එකේ සහ එකිනෙකාගේ presence එකේ අත්සන් කිරීම පිළිබඳ requirements තිබේ.
**මූලාශ්ර:** [Notaries Ordinance](https://www.srilankalaw.lk/n/823-notaries-ordinance.html)
Gift deed එකට පෙර donorට සම්පූර්ණ ownership එකද, undivided share එකද, life interest එකද, co-ownership එකක්ද, mortgage/encumbrance එකක්ද, court dispute එකක්ද යන්න පරීක්ෂා කරන්න. Donorට ඇත්තේ තමන්ට නීත්යානුකූලව transfer කළ හැකි interest එක පමණි.
Land name, extent, boundaries, lot number, survey plan, prior deed, district සහ donorගේ share වැනි කරුණු title documents සමඟ නිවැරදිව ගැලපිය යුතුය. වැරදි description එකක් පසුව title dispute එකකට හේතු විය හැක.
Gift එකේ acceptance සම්බන්ධ කරුණ වැදගත්ය. Supreme Court authority එකක් donation එක complete වීමට acceptance ගැන සාකච්ඡා කරයි.
**මූලාශ්ර:** [Somawathie v. Wilmon and Others](https://lawnet.gov.lk/wp-content/uploads/2016/11/008-SLLR-SLLR-2010-V-1-SOMAWATHIE-vs.-WILMON-AND-OTHERS.pdf)
නිසි ලෙස drafted life interest/reservation arrangement එකක් තිබේ නම් එවැනි rights සලකා බැලිය හැක. කාටද life interest එක, කොපමණ කාලයකටද, possession/use/rents ගැන rights මොනවාද යන්න deed එකේ පැහැදිලිව සකස් කළ යුතුය.
මෙය deed terms සහ applicable law මත රඳා පවතී. විශේෂයෙන් personal law සම්බන්ධ අවස්ථා වෙනස් විය හැක. Kandyan Law යටතේ gifts revoke/cancel කිරීම ගැන විශේෂ provisions ඇත.
**මූලාශ්ර:** [Kandyan Law Declaration and Amendment Ordinance](https://www.srilankalaw.lk/revised-statutes/alphabetical-list-of-statutes/578-kandyan-law-declaration-and-amendment-ordinance.html)
Gift Deed එක ජීවත්ව සිටියදී property transfer කිරීමේ transaction එකකි. Will එක මරණයෙන් පසු ක්රියාත්මක වීමට නියමිත testamentary disposition එකකි. “දරුවාට ඉඩම දෙන්න” යන අරමුණට දැන්ම transfer කිරීමද, මරණයෙන් පසු transfer කිරීමද යන්න මුලින් තීරණය කළ යුතුය.
– [ ] Donorගේ identity සහ marital status පරීක්ෂා කළාද?
– [ ] Original deed සහ prior title documents පරීක්ෂා කළාද?
– [ ] Survey plan සහ boundaries ගැලපෙනවාද?
– [ ] Undivided share/co-ownership තිබේද?
– [ ] Mortgage/encumbrance තිබේද?
– [ ] Court dispute තිබේද?
– [ ] Doneeගේ details නිවැරදිද?
– [ ] Life interest අවශ්යද?
– [ ] Notary Public සහ witnesses formalities සපුරනවාද?
– [ ] 2022 impression requirements පරීක්ෂා කළාද?
– [ ] Stamp duty arrangements පරීක්ෂා කළාද?
1. පරණ template එකක් copy කිරීම.
2. Title deed පරීක්ෂා නොකිරීම.
3. Survey plan එක නොගැලපීම.
4. Donorගේ share එකට වඩා වැඩි property එකක් transfer කිරීමට උත්සාහ කිරීම.
5. Joint ownership නොසලකා හැරීම.
6. Life interest එක නිවැරදිව ලිවීම.
7. Acceptance ගැන නොසිතීම.
8. Witness formalities නොසලකා හැරීම.
9. 2022 impression requirements අමතක කිරීම.
10. Gift එක revoke/cancel කළ හැකිද යන්න කලින් පරීක්ෂා නොකිරීම.
Deed of Gift එකක් යනු ඉඩමක් පවුලේ අයෙකුට “ලියලා දෙන කඩදාසියක්” පමණක් නොවේ. Title, ownership, execution, witnesses, notarial formalities, impressions, acceptance, life interests සහ applicable personal law එකට සම්බන්ධ වන වැදගත් property transaction එකකි. 2022 නීති සංශෝධන පසු පරණ templates භාවිතා කිරීම වෙනුවට වත්මන් නීතියට ගැලපෙන notarial procedure අනුගමනය කිරීම වැදගත්ය.
– [Prevention of Frauds Ordinance](https://www.srilankalaw.lk/p/927-prevention-of-frauds-ordinance.html)
– [Notaries Ordinance](https://www.srilankalaw.lk/n/823-notaries-ordinance.html)
– [Deeds and Documents (Execution Before Public Officers) Ordinance](https://www.srilankalaw.lk/revised-statutes/alphabetical-list-of-statutes/282-deeds-and-documents-execution-before-public-officers-ordinance.html)
– [Kandyan Law Declaration and Amendment Ordinance](https://www.srilankalaw.lk/revised-statutes/alphabetical-list-of-statutes/578-kandyan-law-declaration-and-amendment-ordinance.html)